Διαφορές μεταξύ 9 Kharak και 12 Kharak Santoor

Όταν σκεφτόμαστε τη μουσική και τα μουσικά όργανα του Ιράν, το σαντούρ (santoor, santur, sadouri, santouri) είναι το πρώτο όργανο που μας έρχεται στο μυαλό, χάρη στη δημοτικότητα και την περίοπτη θέση του στην κλασική μουσική του Ιράν. Ο ελκυστικός και μαγικός ήχος του γοητεύει τους μουσικούς. Το σαντούρ παίζεται με πλήκτρα ή ζάχμε. Αυτός που παίζει σαντούρ ονομάζεται σαντουρζέν ή σαντουρί. Ως μουσικό όργανο, το σαντούρ επινοήθηκε στη Μέση Ανατολή. Με το πέρασμα του χρόνου, κάθε χώρα της Ανατολής άλλαξε και ανέπτυξε το δικό της μοντέλο. Κάθε χώρα έχει μια εκδοχή του σαντούρ που ταιριάζει στις δικές της μελωδίες και συγχορδίες.

Το σαντούρ έχει ξύλινο ηχείο σε σχήμα τραπεζίου. Οι χορδές του στερεώνονται και στις δύο πλευρές του ηχείου: αριστερά δένονται σε σταθερούς πείρους τοποθετημένους κατά μήκος της αριστερής πλευράς και δεξιά σε κλειδιά κουρδίσματος. Τα κλειδιά κουρδίσματος χρησιμεύουν στο κούρδισμα του σαντούρ. Οι χορδές είναι ομαδοποιημένες ανά τέσσερις, και κάθε τετράδα χορδών περνά πάνω από ένα ξύλινο εξάρτημα που λέγεται καβαλάρης ή «χαράκ» (kharak). Οι καβαλάρηδες είναι ευθυγραμμισμένοι τόσο στην αριστερή όσο και στη δεξιά πλευρά, σχεδόν παράλληλα με τα πλαϊνά του ηχείου, και έτσι χωρίζουν κάθε ομάδα χορδών σε τρία μέρη.

Τα μοντέλα σαντούρ μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την προέλευσή τους, το ηχόχρωμά τους ή τις ιδιαίτερες προτιμήσεις γνωστών οργανοποιών. Όταν αποφασίσετε να αγοράσετε ένα σαντούρ, θα δείτε ότι τα σαντούρ μπορεί να έχουν 9 ή 12 καβαλάρηδες. Αυτό μπορεί να σας μπερδέψει, γι' αυτό, αν διαβάσετε την εξήγησή μας για τις διαφορές ανάμεσα στο σαντούρ με 9 και σε αυτό με 12 καβαλάρηδες, πιστεύουμε ότι θα ξεκαθαρίσει η σκέψη σας και θα πάρετε τη σωστή απόφαση.

Σαντούρ με 9 χαράκ (καβαλάρηδες)

Το σαντούρ με 9 χαράκ είναι το πιο διαδεδομένο σαντούρ στο Ιράν. Υπάρχουν 9 καβαλάρηδες σε κάθε πλευρά, άρα στην πραγματικότητα υπάρχουν 18 καβαλάρηδες στο σαντούρ. Είναι το πιο συνηθισμένο ιρανικό μοντέλο και διαθέτει 27 νότες για παίξιμο.Αυτοί οι καβαλάρηδες ομαδοποιούν τις χορδές σε 9 τετράδες, και έτσι προκύπτουν οι 27 νότες που μπορούν να παιχτούν σε ένα σαντούρ. Αυτή είναι η διατονική εκδοχή του σαντούρ. Ωστόσο, τα σαντούρ μπορεί να έχουν περισσότερα από 9 χαράκ (καβαλάρηδες) και, όπως αναφέρεται παρακάτω, υπάρχουν και χρωματικές εκδοχές του σαντούρ. Η πρώτη σειρά χορδών έχει έκταση e′–f″, η δεύτερη e″–f ‴ και η τρίτη e ‴–f″″. Το κούρδισμα αλλάζει εύκολα μετακινώντας τη θέση των καβαλάρηδων.

Σαντούρ με 12 χαράκ (καβαλάρηδες)

Σε ένα σαντούρ με 12 χαράκ υπάρχουν 12 καβαλάρηδες σε κάθε πλευρά του οργάνου, πράγμα που μας δίνει 24 καβαλάρηδες και περισσότερες νότες για παίξιμο. Αυτό το είδος σαντούρ δεν είναι ακόμη συνηθισμένο, γίνεται όμως δημοφιλές χάρη στη μεγαλύτερη έκτασή του. Ακόμη πιο σημαντικό, το σαντούρ με 12 καβαλάρηδες παράγει μη διατονικές νότες και διευκολύνει τη μεταφορά ενός κομματιού από το ένα τονικό κέντρο στο άλλο. Επιτρέπει στους οργανοπαίκτες να δουλεύουν καλύτερα τους μουσικούς δρόμους και να πετυχαίνουν σωστό κούρδισμα. Γι' αυτό το σαντούρ με 12 καβαλάρηδες (χαράκ) λέγεται και χρωματικό σαντούρ. Φυσικά, το μέγεθός του είναι λίγο μεγαλύτερο από εκείνο του σαντούρ με 9 καβαλάρηδες. Το σαντούρ με 12 χαράκ έχει έκταση που ξεκινά από e’ και φτάνει έως a”” δίεση.