Πώς να επιλέξετε ένα τούρκικο Ney

Το τουρκικό νέι είναι ένα καλάμινο φλάουτο που παίζεται φυσώντας από το άκρο του, ο όρος προέρχεται από το περσικό nay, που σημαίνει "καλάμι", μια οθωμανική παραλλαγή του αρχαίου νέι. Μαζί με το τουρκικό λαούτο τανμπούρ (tanbur) και τη λύρα κεμεντσέ (kemençe) θεωρούνται τα πιο χαρακτηριστικά όργανα της κλασικής τουρκικής μουσικής. Το τουρκικό νέι είναι απλό στην κατασκευή του, ωστόσο μπορεί να καλύψει έκταση τριών οκτάβων. Τα τουρκικά νέι χωρίζονται σε διάφορες κατηγορίες ανάλογα με το μήκος τους και μπορούν να παράγουν χαμηλότερους φθόγγους από το αραβικό νέι.

Το τουρκικό νέι έχει επτά τρύπες για τα δάχτυλα, έξι στην μπροστινή πλευρά του οργάνου και μία στην πίσω. Η τρύπα του αντίχειρα στην πίσω πλευρά δεν είναι κεντραρισμένη, αλλά τοποθετείται λοξά προς τα αριστερά ή προς τα δεξιά, ανάλογα με το αν το όργανο προοριζόταν να παίζεται με το αριστερό ή το δεξί χέρι επάνω.

Ένα χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει το τουρκικό νέι από παρόμοια όργανα άλλων πολιτισμών είναι το χωνοειδές επιστόμιο ή στήριγμα των χειλιών, που ονομάζεται μπασπαρέ (başpare) και παραδοσιακά κατασκευάζεται από κέρατο βουβάλου, ελεφαντόδοντο ή έβενο, ενώ στη σύγχρονη εποχή πολλά είναι από πλαστικό ή παρόμοιο ανθεκτικό υλικό. Το τουρκικό νέι παίζεται πιέζοντας το μπασπαρέ σε σχεδόν κλειστά χείλη και δίνοντας κλίση στο όργανο, ώστε μια λεπτή δέσμη αέρα να φυσιέται από το κέντρο των χειλιών προς την εσωτερική ακμή, αριστερά ή δεξιά, ανάλογα με το αν είναι κατασκευασμένο για αριστερόχειρο ή δεξιόχειρο παίξιμο. Η τεχνική αυτή δίνει χαμηλότερη ένταση, αλλά καλύτερα ελεγχόμενο ήχο σε σύγκριση με την τεχνική που χρησιμοποιείται στο περσικό νέι ή στο μογγολικό τσούρ (tsuur), τα οποία παίζονται τοποθετώντας το επιστόμιο κάτω από το πάνω χείλος, σε επαφή με τα δόντια.

Μπορεί επίσης να σας αρέσει: Οδηγός για την περσική μουσική - Όλα για την περσική μουσική
Ασημένιοι δακτύλιοι που ονομάζονται παραζβανέ (parazvane) τοποθετούνται στα δύο άκρα του οργάνου για να μη ραγίσει. Οι πιο χαμηλοί φθόγγοι ονομάζονται φθόγγοι "dem" (πνοή). Τα ημιτόνια που είναι μοναδικά στην κλασική τουρκική μουσική επιτυγχάνονται ανοίγοντας ορισμένες τρύπες κατά το ήμισυ ή κατά το ένα τέταρτο. Άλλα ημιτόνια επιτυγχάνονται με μια ελαφριά στροφή του κεφαλιού.

Σε σύγκριση με τα περισσότερα φλάουτα με ράμφος και τα όργανα με γλωττίδα, το τουρκικό νέι είναι πολύ δύσκολο στο παίξιμο στην αρχή, καθώς συχνά χρειάζονται αρκετές εβδομάδες εξάσκησης για να βγει σωστός ήχος και ακόμη περισσότερες για να καλυφθεί όλη η έκτασή του. Ένας έμπειρος παίκτης του νέι μπορεί να βγάλει περίπου 100 διακριτούς φθόγγους σε έκταση δυόμισι οκτάβων ή και περισσότερο.

Μπορεί επίσης να σας αρέσει: Όλα για τα νέι - Οι διαφορές ανάμεσα στα νέι
Το τουρκικό νέι, μαζί με το κουντούμ (kudüm), είναι τα δύο βασικά όργανα της μουσικής των Μεβλεβί, αλλά από πολύ πρώιμες περιόδους χρησιμοποιήθηκαν ευρέως και στην κοσμική μουσική. Υπάρχουν διάφορα μεγέθη νέι, το καθένα με το δικό του όνομα, όπως (από τη χαμηλή προς την υψηλή περιοχή) bolahenk, davut, sah, mansur, kizneyi, müstahsen και sipürde. Τα ονόματα αυτά χρησιμοποιούνται ως κουρδίσματα (ahenk) στην κλασική τουρκική μουσική. Από τα δώδεκα μεγέθη νέι, επτά κουρδίζονται σε φυσικούς φθόγγους και πέντε σε ημιτόνια. Το ημιτόνιο καθενός από τους κύριους φθόγγους είναι γνωστό ως maybeyn. Υπάρχουν επίσης νέι μία οκτάβα ψηλότερα από τα νέι της χαμηλότερης περιοχής, όπως τα bolahenk και davut, τα οποία είναι γνωστά ως νέι nisfiye.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε τη Συλλογή Τουρκικών Νέι