Ամեն ինչ անլար կիթառների մասին
Կիթառը լայնորեն կիրառվող երաժշտական գործիք է, և տարիների ընթացքում ստեղծվել են կառուցվածքային ու կատարողական բազմաթիվ տարբերակներ։ Դրանցից մեկը անլար կիթառն է՝ մատնատախտակի վրա բարձրացված լադեր չունեցող գործիք։ Այս հոդվածում ներկայացված են նրա ինտոնացիան, տեխնիկան և սովորական կիթառից հիմնական տարբերությունները։
Ի՞նչ է անլար կիթառը
Անլար կիթառը մատնատախտակի վրա բարձրացված լադեր չունեցող կիթառ է։ Փորձարարական և հատուկ կառուցվածքներ փաստագրված են 20-րդ դարում, սակայն մեկ ճշգրիտ «հայտնագործման» ամսաթիվ կամ միակ հեղինակ հաստատված չէ։ Լադերի բացակայության պատճառով նվագողն ինքն է ճշգրտում յուրաքանչյուր նոտայի դիրքն ու ինտոնացիան, ինչն ստեղծում է սահուն անցումների հնարավորություն, բայց նաև պահանջում է ավելի ճշգրիտ լսողություն ու մատնադրություն։
Որո՞նք են անլար կիթառի առանձնահատկությունները
Անլար կիթառի հարթ մատնատախտակը թույլ է տալիս նոտաների միջև շարունակական սահումներ, միկրոտոնային ինտոնացիա և արտահայտիչ վիբրատո։ Հնչողությունը ինքնաբերաբար «ավելի բնական» կամ եզակի չէ․ այն կախված է գործիքից, լարերից, պիկապից, ուժեղացումից և կատարողի տեխնիկայից։
Կան երկպարանոց և յոթլարանի անլար կիթառներ, ինչպես նաև ակուստիկ, էլեկտրական ու բաս տարբերակներ։ Այս ձևերը կատարողին տալիս են տարբեր ձայնածավալ ու տեխնիկական հնարավորություններ, սակայն ստեղծագործական արդյունքը կախված է նաև կարգավորումից ու հմտությունից։
Սովորական և անլար կիթառների տարբերությունները
Հիմնական տարբերությունը մատնատախտակի լադերի առկայությունն է։ Սովորական կիթառի լադը լարի հնչող երկարությունը սահմանում է նախապես որոշված դիրքում, իսկ անլար կիթառում մատը պետք է տեղադրվի հենց անհրաժեշտ բարձրության կետում։ Սա թույլ է տալիս նուրբ ինտոնացիոն փոփոխություններ, բայց չի նշանակում, որ հնչյունը միշտ ավելի լավ կամ բնական կլինի։
Լեգատոն միայն անլար կիթառին հատուկ չէ․ այն կատարման եղանակ է, որը կիրառվում է նաև լադավոր կիթառներում և բազմաթիվ այլ գործիքներում։ Անլար մատնատախտակը կարող է հեշտացնել երկար սահումներն ու նոտաների միջև անընդհատ անցումները, բայց մաքուր լեգատոն պահանջում է վերահսկվող մատնադրություն և ինտոնացիա։
Անլար և սովորական կիթառների ձայնի ուժը ինքնաբերաբար նույն կերպ չի տարբերվում։ Արդյունքը կախված է լարերի տեսակից, բարձրությունից, նվագի ուժից, պիկապներից, ուժեղացուցիչից և ընդհանուր կարգավորումից։ Ուժեղ կամ կոպիտ կսմիթահարումը պարտադիր լուծում չէ և կարող է առաջացնել անցանկալի աղմուկ։
Ինչպե՞ս նվագել անլար կիթառ
Արտաքինից անլար և սովորական կիթառները նման են, բայց անլար գործիքի վրա մատը պետք է ճշգրիտ կառավարի նոտայի բարձրությունը։ Սովորական կիթառի փորձը կարող է օգնել, սակայն անհրաժեշտ է նորից աշխատել ինտոնացիայի, դիրքային հիշողության, սահումների և թրթռոցի վրա։
Անլար կիթառը կարելի է նվագել թե՛ մատներով, թե՛ համապատասխան կսմիթով․ «կսմիթ չի օգտագործվում» ընդհանուր կանոն չկա։ Ընտրությունը կախված է լարերից, ցանկալի հնչողությունից և կատարողի տեխնիկայից։
Լադերի բացակայության պատճառով նոտաների ճշգրիտ դիրքերը կարող են փոքր-ինչ տարբերվել ըստ մենզուրայի ու ինտոնացիայի։ Սկզբում օգտակար են կողային նշումները, թյուները, դանդաղ գամմաները և բաց լարերի կամ դրոնի հետ լսողական ստուգումը։
Անլար կիթառը կարող է հետաքրքիր ընտրություն լինել շարունակական սահումներ, միկրոտոներ և նուրբ ինտոնացիա ուսումնասիրող երաժիշտների համար։ Այն պարտադիր ավելի դժվար կամ ավելի ազատ չէ բոլորի համար․ ուսուցման ընթացքը կախված է նախորդ փորձից, գործիքի կարգավորումից և երաժշտական նպատակից։
Hi Rick,
Playing electric fretless guitars is different from playing Classical fretless guitars.
What BS “There is no guitar pick for fretless guitars” and “position of node in fretless guitars differs”. I use a pick all the time on my electric fretless guitar. And I am not quite sure what you mean by “position of node”. The notes are in the sam place (if you properly play a freted instrument).
Թողնել մեկնաբանություն