Ինչպես նվագել ուդ․ անվճար տեսադասերի շարք

Ուդը լարային, կսմիթային և առանց լադերի գործիք է։ Տարբեր մոդելներ կարող են ունենալ 11 կամ 12 լար և մոտ երեք օկտավ ընդգրկող տիրույթ։ Ուդը դարեր շարունակ հնչել է Անատոլիայի, Մերձավոր Արևելքի, Հյուսիսային Աֆրիկայի և հարակից տարածաշրջանների տարբեր երաժշտական ավանդույթներում։ Նրա ճշգրիտ ծագումն ու վաղ պատմությունը միակարծիք չեն ներկայացվում, ուստի այն ճիշտ է դիտարկել երկարատև ու բազմակենտրոն զարգացման համատեքստում։

Ուդի կորպուսը խորը, կլորացված և սովորաբար առանձին կողերից հավաքված թասաձև կառուցվածք ունի։ Փայտատեսակները, կողերի քանակը և չափերը տարբեր են ըստ վարպետի ու մոդելի։ Հնչողության և դիմացկունության վրա ազդում են ոչ միայն նյութի անունը, այլև չորացումը, հաստությունը, կառուցման ճշգրտությունը և կարգավորումը։ Կոթերը տեղադրված են հետ թեքված կոթատուփում, իսկ երկար ռիշան պահվում է մատների միջև՝ վերև ու ներքև հարվածների համար։

Ծանոթություն ուդին․ գործիքը և նրա ծագման պատմությունը

Ալ-Ֆարաբին հաճախ հիշատակվում է ուդի երաժշտական տեսության, լարային համակարգերի և միջնադարյան աղբյուրներում գործիքի նկարագրության կապակցությամբ։ Որոշ ուշ պատմություններ նրան ներկայացնում են որպես ուդի գյուտարար կամ հինգերորդ լարի ավելացման հեղինակ, սակայն այս ձևակերպումները չպետք է ընդունել որպես անվիճելի պատմական փաստ։ Նրա կարևորությունը վստահորեն կարելի է կապել երաժշտական տեսության և գործիքի համակարգված նկարագրության հետ։

Ուդին նման երկարավիզ կամ կարճավիզ կսմիթային գործիքների պատկերներ հանդիպում են հին տարածաշրջանային մշակույթներում, այդ թվում՝ Եգիպտոսում և Միջագետքում։ Սակայն հին պատկերից դեպի ժամանակակից ուդ ուղիղ ու անընդհատ ծագումնաբանական կապ հաստատելը դժվար է։ Այս պատճառով վաղ թվագրումները և «առաջին ուդ» պիտակը պետք է ներկայացվեն որպես մեկնաբանություն, ոչ թե վերջնական փաստ։

Ուդի լարում․ ինչպես ընտրել ճիշտ համակարգը

Ուդի համար կիրառվում են մի քանի լարման համակարգեր, և դրանք տարբերվում են ըստ ավանդույթի, լարերի քանակի, ձայնածավալի ու նվագողի նախընտրության։

1) Հինգ խմբով ավանդական լարումներ՝ տարբեր բարձրություններից սկսվող տարբերակներով։
2) Վեց խմբով ժամանակակից լարումներ, որոնց ցածր լարը կարող է փոխվել ըստ ստեղծագործության։
3) Յորգո Բականոսի անվան հետ կապվող լարման տարբերակներ։
4) Ջինուչեն Թանրըքորուրի անվան հետ կապվող համակարգեր։ Նոտաների ճշգրիտ հաջորդականությունն ու օկտավը ստուգեք ձեր գործիքի համար վստահելի աղբյուրից։

Լարելու համար կարելի է օգտագործել քրոմատիկ թյուներ կամ համապատասխան հավելված։ Նախ ճշտեք՝ ձեր ուդը թուրքական, արաբական կամ այլ լարման համար է նախատեսված, ինչ լարեր են տեղադրված և որ օկտավում պետք է հնչի յուրաքանչյուր խումբ։ Լարումը փոխեք փոքր քայլերով։ Եթե համակարգը վստահ չեք կամ կոթերը դժվար են շարժվում, դիմեք ուսուցչի, գործիք պատրաստողի կամ վերանորոգող մասնագետի։

Ավելի մանրամասն ուղեցույց՝ Ինչպես հեշտությամբ լարել ուդը

Մատների դիրքը․ աշխատանք առանց լադերի վզիկի վրա

Առանց լադերի վզիկի վրա մաքուր ինտոնացիա գտնելը ժամանակ է պահանջում։ Եթե հնարավոր է, սկզբնական դիրքերն ու ձեռքի ձևը սովորեք ուսուցչի կամ վստահելի ցուցադրության օգնությամբ։

Նախ սովորեք լարերի անունները, համարակալումը և կոթերի համապատասխանությունը։ Լարված բաց լարերը լսեք ու համեմատեք թյուների հետ, ապա նույն նոտաները գտեք վզիկի վրա։ Դանդաղ վարժությունը, ձեր նվագը ձայնագրելը և մեկ դիրքը կրկնելը օգնում են ձևավորել լսողական ու շարժողական հիշողություն։ 

Ինչպես նվագել ուդ․ հիմնական տեխնիկա սկսնակների համար

Sala Muzik-ի YouTube տեսադասերի շարքը կարող է ծառայել որպես լրացուցիչ ուսումնական նյութ։ Դիտեք ռիշայի բռնումը, բաց լարերի հարվածները և մատների դիրքերը, ապա յուրաքանչյուր վարժությունը կրկնեք դանդաղ տեմպով։ Տեսադասերի քանակը կամ կազմը կարող է փոխվել, և շարքը չի փոխարինում անհատական հետադարձ կապին։