کاوال یکی از نخستین سازهای بادی بشر است و از دوران تمدنهای ترک آسیای مرکزی شناخته شده است. کاوال که قرنها در ترکیه با نام «ساز چوپانی» یا «سوت» شناخته میشده، در جوامعی که با مهاجرت بزرگ به آنها راه یافت، با نامها و شکلهای گوناگون نواخته شده است.
کاوال نوعی فلوت لبهدمیدنی است که چوپانان در مناطق روستایی از آن استفاده میکنند. صدایی مات دارد و میتواند صدایی نازک یا بم ایجاد کند. کاوال معمولاً از چوب آلو یا شمشاد ساخته میشود. هفت سوراخ انگشت و یک سوراخ شست دارد. کاوال دو نوع است و تفاوت آنها در وجود یا نبودِ سوت در ساز است. Dilsiz kaval (کاوال بدون زبانه) به معنای کاوال بدون سوت است، در حالی که dilli kaval (کاوال با زبانه) به کاوال سوتدار گفته میشود. در کاتالوگ ما انواع کاوال در اندازههای مختلف و از جنسهای گوناگون وجود دارد. همچنین در فروشگاه خود یک مجموعهی سیزدهتکهی کاوال پلاستیکی عرضه میکنیم. اندازههای مختلف کاوال کوکهای متفاوتی دارند؛ برای نمونه کاوالهایی در کوک D، C، B و A وجود دارد. همهی کاوالهای فروشگاه ما دستساز و ساختهی استادکاران است. برای بازدید از ما در استانبول یا مرور کاتالوگ ما از طریق وبسایت تردید نکنید. ما باور داریم که مناسبترین کاوال را با بهترین ارزش در اینجا پیدا خواهید کرد.
واژهی کاوال از «kav» به معنای چیز توخالی گرفته شده است. این نام که قرنها پیش به این ساز داده شد، بهطور کلی مفهومی مشترک و ویژهی همهی سازهای بادی چوبی (شکل ساختاری) را در بر دارد.
تکنیکها
کاوال بدون زبانه (Dilsiz kaval) از نظر تکنیکهای دمیدن به نی شباهت دارد، اما تفاوتهای مهمی نیز دارد. برای ایجاد صدا از کاوال بدون زبانه، لبها به شکل حرف U درمیآیند و کاوال که موازی با چانه نگه داشته میشود، حدود 45 درجه به راست یا چپ از محور صورت منحرف میشود تا صدا تولید شود.
اگرچه ایجاد صدا در کاوال با زبانه (Dilli kaval) آسانتر است، برای نواختن آن روشی نسبتاً آسان به نام «خُرخُر» لازم است که در آن از استخوانهای فک پایین و بالا استفاده میشود. از آنجا که کاوال با ساختار بسیار سادهاش آزادی زیادی به نفس میدهد، میتوان تکنیکهای دمیدن بسیار متنوعی را پرورش داد.
برای به دست آوردن صدا از کاوال:
- لبها مانند هنگام تلفظ هجای «tu» جمع میشوند.
- دهانهی کاوال به اندازهی 2/3 روی سمت راست لبهای جمعشده قرار میگیرد؛ بخش پایینی کاوال باید با دست راست و بخش بالایی با دست چپ نگه داشته شود.
- نفس بدون فشار و تلاش بیش از حد به دهانهی کاوال دمیده میشود.
در ابتدا، برای به دست آوردن صدا باید همهی سوراخهای کاوال باز بمانند. سوراخها با بندهای انگشتان بسته میشوند. در کاوال، ظرافتهای اجرایی به روشهای گوناگون انجام میشود. در آناتولی رایجترین روش، بهویژه در نتهای کشیده، تکان دادن کاوال از پایین به سمت دهان است. همچنین میتوان با افزایش یا کاهش شدت نفس، تکان دادن ملایم سر و حرکت دادن ملایم انگشت روی سوراخ، این ظرافتها را به شکلهای مختلف ایجاد کرد.
