درام اودو سایز بزرگ ساخت DOYEK مدل UDL2

سرامیکی
سایز بزرگ
کف تخت
طنین (سوستین) بیشتر بدنه
سازنده: DOYEK
وزن: 3 کیلوگرم
عرض: 38.5 سانتی‌متر
قطر 29.5 سانتی‌متر
همراه با کیف پددار و حلقهٔ مشکی (دایره)

«اودوی Doyek»

درام اودو

در برخی قبایل آفریقایی، هند و همچنین ایران، از کوزه‌های سفالی به‌عنوان ساز کوبه‌ای استفاده می‌شود. کوزهٔ سفالی که تا حدی خودصدا (ایدیوفون) و تا حدی بادی (ایروفون) است، همان کوزه‌ای است که به‌طور سنتی برای حمل و نگهداری آب به کار می‌رفته، اما کارکرد ساز موسیقی را نیز داشته است. این ساز با وجود شکل ساده‌اش، توانایی چشمگیری در اجرای ریتم‌های گوناگون دارد. درام اودو سازی ابتدایی با خاستگاه آفریقایی است. به لطف سوراخی که روی بدنهٔ اودو دارد، می‌تواند صداهای گوناگونی تولید کند. این درام سنتی آفریقایی تنها توسط زنان و در مراسم نواخته می‌شود.

کوزه (ایران)
در بلوچستان، دو کوزه را همراه با یک سینی فلزی می‌نوازند. این ترکیب که کهن‌ترین ساز خودصدا در بلوچستان است، با نام «کوزک و تال» شناخته می‌شود. کوزه هرگز به‌تنهایی نواخته نمی‌شود، بلکه همیشه با سینی همراه است. نوازنده می‌تواند با ریختن آب در این کوزه‌های سفالی، زیر و بمی صدا را تغییر دهد.

کوزهٔ کرمان دوکی‌شکل است و دسته ندارد. این کوزه‌ها در اندازه‌های کوچک و بزرگ برای همراهی آوازهای محلی ساخته می‌شوند. به دلیل ناهموار بودن کف کوزه، نوازنده از پایه‌های مخصوص استفاده می‌کند یا آن را با دست یا پا نگه می‌دارد.

از دیرباز، کوزهٔ سفال سفید در استان هرمزگان رایج بوده است. این کوزه که «جحله» نام دارد، کاملاً گرد و کروی است. برای نواختن جحله، یک کف دست به‌صورت عمودی بر دهانه ضربه می‌زند و دست دیگر بر بدنه. صدای دهانه بم و ضخیم است، در حالی که صدای بدنه نسبتاً خشک است. ترکیب این دو صدا شگفت‌انگیز است. جحله‌ها به‌صورت تکی یا گروهی نواخته می‌شوند، هرچند هر نوازنده هرگز در یک زمان بیش از یک جحله نمی‌نوازد. در جحله آب ریخته نمی‌شود، زیرا نیازی به تغییر زیر و بمی صدا نیست.

نیجریه (درام اودو)
واژهٔ اودو در زبان ایگبو (قبیله‌ای در جنوب شرقی نیجریه) هم به معنای سفالگری و هم به معنای صلح است. این ساز در نیجریه، بسته به مناطق قبیله‌ای و مراسمی که در آن به کار می‌رود، نام‌های گوناگونی دارد. نامی که عموماً به آن داده می‌شود «Abang mbre» یا «کوزه برای نواختن» است. سفال و دیگر اشیای مقدس واسطه‌ای برای ارواح، نیاکان و خدایان می‌شوند. ایگبوها برای خشنود کردن ارواح و طلب یاری و راهنمایی از آن‌ها، در برابرشان نیایش می‌کنند و قربانی می‌دهند. در این آیین‌ها، صدای عمیق و رازآلود درام‌های اودو را «صدای نیاکان» می‌دانند. به‌طور سنتی، تنها زنان ایگبو اودو و دیگر ظروف سفالی را می‌سازند، زیرا سفالگری برای مردان بسیار خطرناک دانسته می‌شود. خاک رس مورد نیاز از مکان‌های مقدس جمع‌آوری می‌شود. حضور مرد در آن مکان‌های پنهان، خطایی سنگین شمرده می‌شود و موجب ناتوانی جنسی او می‌گردد. امروزه صدای کوزه‌های موسیقی در کلیساها خدا را ستایش می‌کند، زیرا اکنون بیشتر ایگبوها مسیحی‌اند. حتی مردانشان نیز بی‌پروا آن را برای سرگرم کردن مخاطبان در میخانه‌ها می‌نوازند.

هند (گاتام)
گاتام در زبان سانسکریت به معنای کوزه است و یکی از کهن‌ترین سازهای کوبه‌ای مورد استفاده در موسیقی کارناتیک جنوب هند به شمار می‌آید. همتای آن در راجستان با نام‌های «مادگا» و «پانی ماتاکا» (کوزهٔ آب) شناخته می‌شود. هرچند گاتام همان شکل کوزهٔ سفالی معمولی خانگی در هند را دارد، به‌طور ویژه برای نواخته شدن به‌عنوان ساز ساخته می‌شود.
نوازنده با انگشتان، شست‌ها، کف دست‌ها و پاشنهٔ دست‌ها به سطح بیرونی گاتام ضربه می‌زند. این ساز برای اجرای الگوهای ریتمیک سریع نیز مناسب است.

بسیاری از نوازندگان سرشناس سازهای کوبه‌ای در سراسر جهان به صدای آرام و عرفانی این ساز توجه کرده‌اند. در موسیقی سنتی ایرانی نیز، کوزه اخیراً در تلفیق‌های موسیقایی گوناگونی که برخی گروه‌های مدرن اجرا می‌کنند جایگاه چشمگیری یافته است و صدای آن روزبه‌روز بیشتر به گوش می‌رسد.

در کنار کوزه‌سازان در کشورهای مختلف، صنعتگران ایرانی نیز در سال‌های اخیر ساخت کوزه‌های خود را به‌عنوان تجربه‌ای تازه آغاز کرده‌اند. بی‌تردید، کوزه به‌عنوان سازی با ویژگی‌ها و توانایی‌های خاص خود هنوز برای بسیاری از نوازندگان کشور ناشناخته است. از این رو، هدف ما معرفی و شناساندن هرچه گسترده‌تر آن است؛ با ساخت کوزه‌هایی متنوع‌تر و با کیفیت موسیقایی بالاتر و عرضهٔ آن‌ها به علاقه‌مندان، به‌ویژه نوازندگان سازهای کوبه‌ای.